Achtergrond en actualiteit — het volledige stappenplan staat in het boek over Portugal.
Huis in Portugal verkopen terwijl je er niet woont: documenten, makelaar en belasting op de meerwaarde
Laatst bijgewerkt: 15 november 2026 · wijzigingslogboek
✓ 52 feiten gecontroleerd op 15 november 2026
Klik op een zin of icoontje voor uitleg en bronnen.
Markeringen uit. Via de icoontjes kun je uitleg en bronnen blijven bekijken.
Wat de makelaar voor je doet, welke papieren je zelf regelt en waarom Portugal je verkoopwinst anders belast dan veel oudere informatie zegt
Bronnen gecontroleerd op 15 november 2026.
Een lid van een Facebookgroep voor Nederlanders in Portugal overweegt een woning daar te verkopen, maar woont zelf niet in Portugal. De vragen zijn kort: moet je dan zelf achter alle documenten aan, of doet de makelaar dat? En hoe wordt de meerwaarde belast als je geen inwoner bent?
Het antwoord op de eerste vraag hangt af van wat je met je makelaar afspreekt. Er is een vaste set stukken waar jij als eigenaar zelf voor verantwoordelijk bent. Het antwoord op de tweede vraag is met een wetswijziging van eind 2022 veranderd. Informatie die nog uitgaat van een vast tarief voor niet-residenten over de volledige winst, is daarom verouderd.
De makelaar zoekt een koper, de akte maakt iemand anders op
Wie in Portugal als makelaar werkt, heeft daarvoor een licentie nodig van het IMPIC, het Instituto dos Mercados Públicos, do Imobiliário e da Construção. 1 De wettelijke omschrijving van dat werk is het zoeken, op basis van een contract en namens de klant, naar een tegenpartij voor onder meer de koop van een woning. 1 Een makelaarsbedrijf moet een aansprakelijkheidsverzekering hebben van minimaal € 150.000, of een gelijkwaardige garantie. 1
Een makelaar zoekt dus een koper en begeleidt de onderhandeling. Veel kantoren bieden aan ook documenten op te vragen. Dat is een dienst die je afspreekt, geen vaste taak. Leg daarom in de opdracht vast welke stukken de makelaar regelt, wie de kosten draagt en wie jou op de hoogte houdt als je niet in Portugal bent. Vraag ook het licentienummer van het kantoor en controleer het bij het IMPIC.
De akte zelf, de escritura of een gewaarmerkt document, maakt de makelaar niet op. Bij de verkoop van een gebouwde woning moet de conservador, notaris, advocaat of solicitador in de akte vermelden hoe het zit met het título urbanístico, de bouw- en gebruikstitel; doet hij dat niet, dan is de koop vernietigbaar. 2 Die vermelding is een van drie: de titel wordt getoond, de verkoper verklaart dat hij de titel heeft maar toont hem niet, of de verkoper verklaart dat er geen titel is. 2 De gebruikstitel van een gebouw of appartement gaat automatisch mee met de eigendom. 2 Heb je de gebruiksvergunning, de licença de utilização, dan breng je die dus gewoon mee.
Hoe de akte, de inschrijving en de kosten aan de kant van de koper verlopen, staat in het hoofdstuk Huis kopen in Portugal: alle kosten op een rij. Dat hoeven we hier niet te herhalen.
De papieren die jij als verkoper op orde brengt
Deze stukken liggen bij jou als eigenaar, ook als de makelaar ze voor je opvraagt.
Caderneta predial
De caderneta predial komt van Finanças en beschrijft de woning, de ligging, de kenmerken, de eigenaren en de fiscale waarde, het valor patrimonial tributário. 3 Het document is twaalf maanden geldig en je vraagt het aan op het Portal das Finanças, onder Imóveis en dan Consultar Património predial. 3
Certidão permanente
De certidão permanente van het registo predial geeft via internet toegang tot alle geldende inschrijvingen en lopende aanvragen voor een pand. 4 Een abonnement loopt zes maanden en kost € 15 als je het via internet aanvraagt en € 20 bij een conservatória. 4 Zo ziet de koper of er nog inschrijvingen zoals een hypotheek op de woning rusten.
Certificado energético
Een woning mag je pas te koop zetten met de energieklasse uit een geldig certificado energético; een certificaat dat nog in aanvraag is, is daarvoor niet genoeg. 5 Ook bij de akte zelf moet het nummer van het certificaat worden vermeld, tenzij de woning onder een uitzondering valt. 5 Het certificaat wordt opgesteld door een erkende deskundige, die daarvoor verplicht de woning bezoekt. 5 Plan dat dus vóór je de woning in de verkoop zet.
Gebruikstitel
Zoals hierboven beschreven: toon hem als je hem hebt, of verklaar in de akte hoe het zit.
Verklaring van het condomínio
Verkoop je een appartement, dan vraag je de beheerder van de vereniging van eigenaren, het condomínio, om een schriftelijke verklaring van de lopende kosten en eventuele achterstanden. 6 De beheerder moet die verklaring binnen tien dagen afgeven en zij is een verplicht stuk voor de akte, tenzij de koper in de akte afziet van de verklaring en daarmee je eventuele schulden aan het condomínio overneemt. 6
↔ Veeg binnen de tabel om alle kolommen te lezen.
| Stuk | Waar vandaan | Waar je op let |
|---|---|---|
| Caderneta predial | Portal das Finanças | Twaalf maanden geldig |
| Certidão permanente | Predial Online of conservatória | Zes maanden toegang |
| Certificado energético | Erkende deskundige | Al nodig vóór de advertentie |
| Gebruikstitel | Je stukken van de aankoop | Tonen of erover verklaren in de akte |
| Verklaring condomínio | Beheerder van het gebouw | Alleen bij een appartement |
| Paspoort en NIF | Je eigen stukken | Je NIF heb je al sinds je aankoop |
Van lezen naar regelen
Direct emigreren naar Portugal
Het boek met de complete landgids voor Portugal, als e-book, paperback of hardcover. Bij het boek krijg je de online gids en tools erbij.
Niet bij de akte? Dan teken je een volmacht
Wie de woning verkoopt zonder zelf naar Portugal te reizen, laat zich vertegenwoordigen met een procuração. Een volmacht die notariële tussenkomst vereist, kan een notariële akte zijn, een door jou ondertekend document waarvan handtekening en schrift ten overstaan van een bevoegde persoon zijn erkend, of een gewaarmerkt document. 7 Teken je de volmacht in Nederland, vraag dan of de Portugese notaris of advocaat er een apostille op wil zien. Een apostille voor een document uit Nederland haal je bij een rechtbank, en dat kan alleen als er een handtekening op het document staat. 8
Vraag de persoon die de akte opmaakt vooraf welke vorm hij accepteert, of een vertaling nodig is en hoe de volmacht moet zijn geformuleerd. Een volmacht met de verkoopprijs, het pand en de bevoegdheid om de opbrengst te ontvangen voorkomt dat de akte op het laatste moment niet doorgaat.
Blijf bereikbaar voor Finanças
De Portugese belastingwet verplicht wie in het buitenland woont in beginsel een fiscaal vertegenwoordiger in Portugal aan te wijzen. 9 Voor inwoners van een EU- of EER-land is die aanwijzing facultatief. 9 Nederlanders en Belgen die in hun eigen land wonen, hoeven dus geen vertegenwoordiger te hebben. Je fiscale adres omvat ook een elektronisch adres, het domicílio fiscal eletrónico, met de dienst voor elektronische kennisgevingen. 9 Na een verkoop is dat het kanaal waarlangs vragen over je aangifte binnenkomen. Controleer daarom of je e-mailadres en je toegang tot het Portal das Finanças werken.
Verandert je woonstatus, bijvoorbeeld omdat je toch naar Portugal verhuist, dan meld je dat binnen zestig dagen aan Finanças. 9 Hoe je je NIF en die registratie bijhoudt, lees je in het hoofdstuk NIF & Belastingregistratie.
Hoe Portugal de winst van een niet-resident belast
Voor de Portugese inkomstenbelasting, de IRS, geldt de winst op de verkoop van een woning in Portugal als inkomen uit Portugal, ook als je er niet woont. 10 Die winst heet in de wet een mais-valia: een voordeel uit de verkoop van zakelijke rechten op onroerend goed. 11 Let op bij een voorlopig koopcontract: krijgt de koper al de sleutels of het bezit, dan wordt de winst vermoed op dat moment te zijn behaald. 11
Wat er sinds eind 2022 anders is
Van het saldo van winsten en verliezen op vastgoed telt in de regel de helft mee. 12 In de wettekst die tot december 2022 gold, stond die helft alleen voor verkopen door inwoners. 13 Sinds de wijziging door Lei n.º 24-D/2022 van 30 december 2022 staat die beperking niet meer in de wet. 12 Een uitzondering geldt als de woning met niet-terugbetaalbare overheidssteun van meer dan 30% van de fiscale waarde is gekocht of verbouwd en binnen tien jaar wordt verkocht: dan telt de volledige winst. 12
Inkomen van niet-residenten wordt normaal niet bij elkaar opgeteld, maar voor winst op Portugees vastgoed maakt de wet een uitzondering: die wordt wel samengevoegd, het englobamento. 14 Op dat samengevoegde inkomen gelden de progressieve tarieven van artikel 68, en voor het bepalen van het tarief telt al je inkomen mee, ook wat je buiten Portugal verdient. 14 De Portugese belastingdienst bevestigde dit in maart 2026 in een bindend antwoord aan een niet-resident: de helft van het saldo, verplicht samenvoegen, en het tarief bepaald met inbegrip van inkomen van buiten Portugal. 15
Tot en met 2022 noemde artikel 72 voor die winst van niet-residenten een vast tarief van 28%. 16 Dat onderdeel, artikel 72, lid 1, onder a, is door Lei n.º 24-D/2022 ingetrokken. 17 Lees je ergens nog over dat vaste tarief, kijk dan naar de datum van die informatie.
Kun je kiezen om als inwoner te worden belast?
Woon je in een ander EU- of EER-land en komt minstens 90% van al je inkomen in dat jaar uit Portugal, dan kun je kiezen voor belasting volgens de regels voor ongehuwde inwoners. 18 Die keuze maak je in de IRS-aangifte zelf, met de stukken die aantonen dat je aan de voorwaarden voldoet. 18 Voor wie in Nederland of België werkt of een pensioen heeft, is die 90% meestal niet haalbaar. Dat is ook minder erg dan het klinkt: door de wetswijziging van eind 2022 telt de vastgoedwinst van een niet-resident al voor de helft en tegen de progressieve tarieven.
Geen vrijstelling als je opnieuw koopt
De vrijstelling bij herinvestering geldt alleen voor de verkoop van een woning die je eigen en vaste woning was, de habitação própria e permanente, en waarvan de opbrengst binnen de termijnen opnieuw in zo'n woning in Portugal of een ander EU- of EER-land gaat. 11 Bovendien moet die woning in de twaalf maanden vóór de verkoop je vaste woning zijn geweest, aangetoond met je fiscale woonadres. 11 In hetzelfde bindende antwoord concludeerde de belastingdienst dat een niet-resident deze vrijstelling niet kan krijgen. 15 Een vakantiewoning van iemand die in Nederland of België woont, valt daar dus niet onder.
Zo reken je de winst uit
Als verkoopwaarde geldt de prijs die je ontvangt, maar is de waarde waarover IMT is of zou zijn berekend hoger, dan geldt die hogere waarde. 19 Als aankoopwaarde geldt de waarde waarover bij jouw aankoop IMT is berekend. 20 Zitten er meer dan 24 maanden tussen aankoop en verkoop, dan wordt de aankoopwaarde gecorrigeerd met een coëfficiënt voor geldontwaarding. 21 Voor verkopen in 2026 staan de coëfficiënten in Portaria n.º 457/2026/1 van 15 oktober 2026. 22 Voor een aankoop in 2012 tot en met 2015 is dat 1,23, voor 2021 is het 1,19 en voor 2024 is het 1,02. 22
Bij de aankoopwaarde tel je de kosten op die de woning in waarde hebben verhoogd en aantoonbaar in de laatste twaalf jaar zijn gemaakt, plus de noodzakelijke kosten van de aankoop en de verkoop. 23 De belastingdienst accepteert daarvoor alleen kosten die zijn bewezen met wettelijk geldige documenten, zoals facturen en kwitanties. 24 Bewaar dus de facturen van je aankoopkosten, je makelaar en verbouwingen, zo mogelijk met je NIF erop.
Neem het fictieve voorbeeld van Jeroen. Hij woont in Utrecht en kocht in maart 2015 een appartement in de Algarve. De IMT werd berekend over € 180.000. In juni 2026 verkoopt hij het voor € 300.000; dat is meer dan de fiscale waarde. Alle bedragen zijn voorbeeldbedragen. We nemen aan dat Finanças alle genoemde kosten accepteert; dat beoordeelt Finanças per geval.
↔ Veeg binnen de tabel om alle kolommen te lezen.
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Verkoopprijs | € 300.000 |
| Aankoopwaarde € 180.000 × 1,23 | − € 221.400 |
| Aankoopkosten 2015 (IMT, zegelrecht, akte), met bewijs | − € 9.000 |
| Nieuwe keuken 2019, met facturen | − € 12.000 |
| Makelaar en energiecertificaat 2026, met facturen | − € 15.010 |
| Winst | € 42.590 |
| Telt mee voor de IRS (de helft) | € 21.295 |
Over € 21.295 betaalt Jeroen Portugese inkomstenbelasting. Het tarief hangt af van zijn totale inkomen, ook zijn Nederlandse inkomen. Daarom rekenen we hier geen belastingbedrag uit.
Aangifte en betaling: de termijnen
De aangifte, de Modelo 3, doe je elk jaar over het inkomen van het voorgaande jaar. 25 De verkoop van de woning komt in bijlage G, het Anexo G, dat je samen met de Modelo 3 indient. 24 De aangifte gaat elektronisch, van 1 april tot en met 30 juni. 26 Bij een aangifte binnen die termijn stelt Finanças de belasting uiterlijk 31 juli vast. 27 Betalen doe je dan uiterlijk 31 augustus. 28
Voor Jeroen betekent dit: verkoop in juni 2026, aangifte tussen 1 april en 30 juni 2027, en betaling uiterlijk 31 augustus 2027 als de aanslag op tijd komt. Hoe de Portugese aangifte en de belastingkalender verder werken, staat in Belastingen & Aangifte.
En in Nederland of België?
Woon je in Nederland, dan hoort een vakantiewoning in het buitenland bij je bezittingen in box 3. 29 Voor een woning buiten Nederland geef je de waarde in het economisch verkeer in onbewoonde staat op, op 1 januari van het jaar vóór het aangiftejaar. 29 Na de verkoop staat de opbrengst als geld in box 3. Welk land over de verkoopwinst mag heffen en hoe dubbele belasting wordt voorkomen, regelt het belastingverdrag tussen Nederland en Portugal. Dat werken we uit in Nederland afwikkelen: belasting bij vertrek. Wat er na de verkoop van een woning financieel overblijft, lees je in je huis verkopen en emigreren: hoeveel houd je over?.
Woon je in België, dan hebben we de Belgische behandeling voor dit artikel niet bij een officiële bron kunnen nagaan. Neem de verkoop daarom mee in het gesprek met een fiscalist; welke vragen je dan stelt, lees je in fiscalist bij emigratie vanuit België.
Wat je nu kunt doen
Begin met de stukken die tijd kosten: het energiecertificaat, de verklaring van het condomínio en een actuele certidão permanente. Vraag de caderneta predial zelf op het Portal das Finanças op. Zoek je aankoopakte, de IMT-afrekening en de facturen van verbouwingen erbij.
Spreek met de makelaar schriftelijk af wat hij regelt. Vraag aan wie de akte opmaakt welke vorm de volmacht moet hebben als je er niet bij bent. Zorg dat je elektronische berichten van Finanças ontvangt.
Reken daarna de winst door zoals Jeroen. Zet de aangifte in april tot en met juni van het jaar na de verkoop in je agenda. Heb je ook inkomen in Nederland of België, laat dan uitrekenen welk tarief je in Portugal betaalt en hoe je woonland de verkoop behandelt. Zoek je daarvoor iemand, lees dan eerst een fiscalist vinden bij emigratie naar Portugal.
Verder lezen in de gids
- Belastingen & Aangifte: de Portugese IRS-aangifte en de belastingkalender.
- NIF & Belastingregistratie: je NIF, het Portal das Finanças en de fiscaal vertegenwoordiger.
- Huis kopen in Portugal: alle kosten op een rij: de stappen van de akte en de inschrijving.
- Nederland afwikkelen: belasting bij vertrek: het belastingverdrag en een woning in twee landen.
Reikwijdte en broncontrole: dit artikel gaat over een particulier die in Nederland of België woont en een woning in Portugal verkoopt die geen bedrijfsmiddel is. De officiële bronnen zijn op 15 november 2026 gelezen. Jeroen en zijn bedragen zijn fictief. Er is geen Portugees belastingbedrag berekend, omdat het tarief van je totale inkomen afhangt. De Belgische belastingregels zijn niet onderzocht. Het onderzoek is uitgevoerd met assistentie van AI en is geen menselijke of onafhankelijke beoordeling van jouw situatie.
Officiële bronnen
Alle onderstaande bronnen zijn geraadpleegd op 15 november 2026.
-
gov.pt — Guia prático Mediação imobiliária (bijgewerkt 9-6-2026).
-
Procuradoria-Geral Regional de Lisboa — Decreto-Lei n.º 555/99 (RJUE), geconsolideerd, artigo 4.º-A.
-
Autoridade Tributária — Certidões e comprovativos (caderneta predial).
-
IRN / Predial Online — Perguntas frequentes: Certidão Permanente de registo predial.
-
ADENE / Sistema de Certificação Energética — Perguntas frequentes.
-
Procuradoria-Geral Regional de Lisboa — Código Civil, artigo 1424.º-A (geconsolideerd).
-
Procuradoria-Geral Regional de Lisboa — Código do Notariado, artigo 116.º (geconsolideerd).
-
Autoridade Tributária — Lei Geral Tributária, artigo 19.º (domicílio fiscal).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 18.º (rendimentos obtidos em território português).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 10.º (mais-valias).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 43.º (mais-valias: valor tributável).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 43.º, redactie geldig tot december 2022.
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 22.º (englobamento).
-
Autoridade Tributária — Informação vinculativa, processo 29065 (despacho 23-03-2026).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 72.º, redactie geldig tot december 2022.
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 72.º (taxas especiais).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 17.º-A (regime opcional voor inwoners van de EU/EER).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 44.º (valor de realização).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 46.º (valor de aquisição van onroerend goed).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 50.º (correção monetária).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 51.º (despesas e encargos).
-
Autoridade Tributária — Informação vinculativa, processo 28388 (despacho 09-04-2026).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 57.º (declaração de rendimentos).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 60.º (prazo de entrega).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 77.º (prazo da liquidação).
-
Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 97.º (pagamento do imposto).
Bronnen: gov.pt — Guia prático Mediação imobiliária (bijgewerkt 9-6-2026) · Procuradoria-Geral Regional de Lisboa — Decreto-Lei n.º 555/99 (RJUE), geconsolideerd, artigo 4.º-A · Autoridade Tributária — Certidões e comprovativos (caderneta predial) · IRN / Predial Online — Perguntas frequentes: Certidão Permanente de registo predial · ADENE / Sistema de Certificação Energética — Perguntas frequentes · Procuradoria-Geral Regional de Lisboa — Código Civil, artigo 1424.º-A (geconsolideerd) · Procuradoria-Geral Regional de Lisboa — Código do Notariado, artigo 116.º (geconsolideerd) · NederlandWereldwijd — Waar kan ik een apostille halen? · Autoridade Tributária — Lei Geral Tributária, artigo 19.º (domicílio fiscal) · Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 18.º (rendimentos obtidos em território português) · Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 10.º (mais-valias) · Autoridade Tributária — Código do IRS, artigo 43.º (mais-valias: valor tributável)
✓ 52 feiten met bronnen bevestigd
Beschikbare controledatums: 15 november 2026
Van lezen naar regelen
Direct emigreren naar Portugal
Het boek met de complete landgids voor Portugal, als e-book, paperback of hardcover. Bij het boek krijg je de online gids en tools erbij.
Bij dit artikel gekoppelde onderwerpen
- Belastingen & Aangifte
- NIF & Belastingregistratie
- Huis kopen in Portugal: alle kosten op een rij
Gratis emigratie-checklist
Je persoonlijke, interactieve checklist: vink online af, je voortgang wordt bewaard.
Bekijk het volledige overzicht van emigreren naar Portugal.