Achtergrond en actualiteit — het volledige stappenplan staat in het boek over Portugal.
Antwoorden op veelgestelde vragen over zwartwerk in Portugal – deel 2
Laatst bijgewerkt: 9 oktober 2026 · wijzigingslogboek · 69× gelezen
✓ 24 feiten gecontroleerd op 9 oktober 2026
Klik op een zin of icoontje voor uitleg en bronnen.
Markeringen uit. Via de icoontjes kun je uitleg en bronnen blijven bekijken.
Antwoorden op veelgestelde vragen over zwartwerk in Portugal – deel 2: buitenlandse bouwbedrijven en hulp van vrienden
Na het succes van deel 1 en de vele vragen die daarop volgden, komen we nu met een deel 2.

In deel 1 over zwartwerkers inhuren in Portugal bespraken we de risico’s van zwartwerk bij werkzaamheden in Portugal. In dit vervolg kijken we naar een andere situatie: je laat bouwen, renoveren of installeren door een bedrijf dat niet in Portugal is gevestigd, maar wel een bedrijfsregistratie heeft in bijvoorbeeld Nederland, België, Duitsland, Engeland of een ander land.
Heb je deel 1 nog niet gelezen? Begin dan met Zwartwerkers inhuren in Portugal – deel 1 en lees daarna dit vervolg over buitenlandse bouwbedrijven.
Een zakelijke uitleg, geen persoonlijke mening
Dit artikel is geen persoonlijke mening en is niet geschreven om iemand te betrappen, aan te vallen of slecht over een persoon of bedrijf te spreken. We leggen alleen uit welke regels kunnen gelden wanneer een buitenlands geregistreerd bedrijf bouwwerkzaamheden in Portugal uitvoert.
Zakelijke verplichtingen en persoonlijke relaties zijn twee verschillende zaken. Het controleren van een licentie, registratie of verzekering betekent niet automatisch dat wij iets persoonlijks over een ondernemer zeggen. Het doel is duidelijkheid, zodat opdrachtgevers en uitvoerders weten welke documenten zij vóór de start moeten controleren.
Is een buitenlandse bedrijfsregistratie voldoende?
Nee. Een buitenlands ondernemingsnummer, KvK-nummer of btw-nummer bewijst alleen dat het bedrijf in het andere land bestaat. Het bewijst niet automatisch dat het in Portugal bevoegd is om bouwwerkzaamheden uit te voeren. 1
Portugal kent voor bouwactiviteiten regels via het IMPIC (Instituto dos Mercados Públicos, do Imobiliário e da Construção). De juiste bevoegdheid hangt onder meer af van:
- het soort werk;
- particuliere of openbare bouwwerken;
- de omvang en waarde van de opdracht;
- de vraag of het bedrijf zich in Portugal vestigt;
- de vraag of het bedrijf slechts tijdelijk en incidenteel diensten verricht.
Een bedrijf uit de Europese Economische Ruimte (EER) dat slechts incidenteel particuliere bouwwerken uitvoert, kan onder voorwaarden gebruikmaken van het regime van vrije dienstverlening. 2 Het moet dan legaal in een ander EER-land gevestigd zijn en de verwachte startdatum van de activiteit bij IMPIC melden. 2 Dat is dus geen algemene vrijstelling van Portugese bouwregels. 1
Voor structurele activiteiten, een Portugese vestiging of openbare werken kunnen andere registratie- of vergunningsdocumenten nodig zijn. 2 Controleer de onderneming daarom in de openbare registers van IMPIC.
Van lezen naar regelen
Direct emigreren naar Portugal
Het boek met de complete landgids voor Portugal, als e-book, paperback of hardcover. Bij het boek krijg je de online gids en tools erbij.
Moet het bedrijf in Portugal verzekerd zijn?
Arbeidsongevallenverzekering
Ja, voor werknemers die het werk uitvoeren moet een arbeidsongevallenverzekering aanwezig zijn. 3 1 Bij een buitenlands bouwbedrijf moet de verzekeringsverklaring duidelijk maken dat:
- de bouwactiviteit is verzekerd;
- de betrokken werknemers zijn gedekt;
- de dekking geldt op Portugees grondgebied;
- de polis nog geldig is tijdens de werkzaamheden.
IMPIC vermeldt dat hiervoor onder voorwaarden een verklaring van een Portugese óf buitenlandse verzekeraar kan worden gebruikt. 2 Een buitenlandse polis is dus niet automatisch ongeldig, maar moet wel aantoonbaar Portugal en de bouwactiviteit dekken. 2 1
Bedrijfsaansprakelijkheid
Een arbeidsongevallenverzekering dekt niet automatisch schade aan je woning, gebouw, buren of andere derden. 3 Vraag daarom ook naar een actuele bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en controleer de uitsluitingen, het verzekerde bedrag en de geldigheid in Portugal. Of deze verzekering wettelijk of contractueel verplicht is, hangt af van de concrete activiteit en opdracht.
Als het buitenlandse bedrijf eigen werknemers meeneemt
Wanneer het bedrijf werknemers tijdelijk vanuit het buitenland naar Portugal stuurt, kan sprake zijn van detachering. De werkgever moet de detachering vóór de start melden bij de Portugese arbeidsinspectie ACT. 4 De melding bevat onder meer de werkgever, de werknemers, de contactpersoon, de werkplek, de periode en de aard van de dienst. 4
Bij een tijdelijke EU-detachering kan de werknemer onder voorwaarden sociaal verzekerd blijven in het land van herkomst. 5 Daarvoor is meestal een geldig A1-document nodig. 5 Dat document is geen algemene vergunning om zonder verdere controle in Portugal te werken. 5 De Portugese arbeidsvoorwaarden voor onder meer werktijd, rust, beloning en veiligheid blijven relevant. 5
Wat moet je als opdrachtgever controleren?
Vraag vóór de eerste werkdag om:
- de volledige bedrijfsnaam, het buitenlandse registratienummer en het btw-nummer;
- de IMPIC-registratie of de melding voor vrije dienstverlening, als die van toepassing is;
- bewijs dat de bevoegdheid past bij het geplande soort en de omvang van het werk;
- een actuele arbeidsongevallenverzekering met dekking in Portugal;
- een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering met Portugal als dekkingsgebied;
- namen van eventuele onderaannemers en hun eigen vergunningen en verzekeringen;
- de ACT-melding en A1-documenten als werknemers tijdelijk worden gedetacheerd;
- een schriftelijke offerte en contract met prijs, btw, planning, materialen, garantie en aansprakelijkheid.
Controleer documenten rechtstreeks bij de officiële instantie of verzekeraar. Een logo, screenshot of oude pdf is geen betrouwbare controle op zichzelf.
Als extra praktische controle kun je de bedrijfsgegevens ook laten verifiëren via LocalTrades – Verify Trade. Gebruik dit als aanvullende controle en niet als vervanging van de officiële IMPIC-registers, verzekeringsdocumenten of andere wettelijke controles.
Rode vlaggen vóór de start
Wees extra voorzichtig wanneer een bedrijf:
- geen IMPIC-document of bewijs van vrije dienstverlening wil tonen;
- alleen contant betaald wil worden of geen correcte factuur wil geven;
- geen namen van werknemers of onderaannemers wil verstrekken;
- zegt dat een buitenlandse verzekering “automatisch overal geldig” is;
- je onder druk zet om vandaag nog te betalen;
- vraagt of je zelf alle materialen wilt kopen, zodat het bedrijf mogelijk verantwoordelijkheid, garantie of aansprakelijkheid probeert af te schuiven;
- beweert dat Portugese regels niet gelden omdat het bedrijf in het buitenland staat geregistreerd.
Zelf materialen kopen is op zichzelf niet verboden of automatisch verdacht. Leg dan wel schriftelijk vast wie verantwoordelijk is voor de kwaliteit, hoeveelheden, transportschade, garantie en eventuele gebreken.
Een rode vlag is geen bewijs van een overtreding. Het is wel een goede reden om de werkzaamheden uit te stellen totdat de documenten onafhankelijk zijn gecontroleerd.
Mag je vrienden op je eigen grond laten helpen?
Een vriend die een keer onbetaald helpt met een eenvoudige klus is niet automatisch een werknemer. 6 Een losse, belangeloze vriendendienst of hulp uit goede nabuurschap staat juridisch niet zonder meer gelijk aan een arbeidsovereenkomst. 6 Maar dit is geen algemene vrijstelling voor bouwwerkzaamheden.
Het risico wordt groter wanneer iemand regelmatig komt, vaste instructies of werktijden krijgt, onder je toezicht werkt, betaald wordt in geld of natura, of feitelijk een deel van een bouwproject uitvoert. 6 Dan kan de situatie worden gezien als werk waarvoor registratie, sociale zekerheid, verzekering en naleving van arbeids- en veiligheidsregels nodig zijn. Het woord “vriend” of “onbetaald” beslist niet alleen over de juridische kwalificatie.
Ook zonder loon blijven veiligheids- en bouwregels belangrijk. Bij een val, ernstig letsel, schade aan de woning of schade aan een derde kan discussie ontstaan over aansprakelijkheid en dekking. Controleer daarom vooraf of je woon-, aansprakelijkheids- of ongevallenverzekering hulp van vrienden tijdens bouwwerkzaamheden überhaupt dekt. Een gewone privéverzekering is niet automatisch een arbeidsongevallenverzekering.
Veilige vuistregel: laat vrienden alleen incidenteel en vrijwillig helpen met laagrisicowerk. Laat hen niet zonder professionele begeleiding werken op hoogte, met steigers, elektriciteit, gas, zware machines of constructieve onderdelen. Voor structureel, gespecialiseerd of risicovol werk gebruik je een correct geregistreerde en verzekerde professional.
Dit artikel is dus geen oordeel over mensen die elkaar helpen. Het legt alleen uit dat “een vriend helpt gratis” niet automatisch alle wettelijke en verzekeringsrisico’s wegneemt. Voor een concrete situatie kun je advies vragen aan ACT, IMPIC, een verzekeraar of een Portugese advocaat.
Wanneer is het zwartwerk?
Er is een duidelijk risico op zwartwerk wanneer de werkzaamheden worden uitgevoerd zonder de vereiste bouwbevoegdheid, zonder correcte factuur, zonder noodzakelijke verzekering of door werknemers die niet correct zijn aangemeld. Voor de algemene uitleg over de risico’s van zwartwerk kun je ook deel 1 van deze reeks lezen. Dat risico verdwijnt niet doordat:
- het bedrijf in het buitenland staat ingeschreven;
- de betaling naar een buitenlandse bankrekening gaat;
- de offerte uit een ander land komt;
- er een buitenlands btw-nummer op de factuur staat;
- de opdrachtgever en uitvoerder elkaar persoonlijk kennen.
Dit betekent niet dat ieder buitenlands bouwbedrijf onbetrouwbaar is. Het betekent alleen dat een buitenlandse registratie niet hetzelfde is als Portugese toestemming om ieder soort bouwwerk uit te voeren.
Wat als het buitenlandse bedrijf zwartwerkers meeneemt?
Als een buitenlands bouwbedrijf werknemers meeneemt die niet correct zijn aangegeven, ligt de primaire verantwoordelijkheid meestal bij hun werkgever. 7 Het bedrijf kan dan worden aangesproken op onder meer niet-aangegeven arbeid, ontbrekende sociale bijdragen, loon- en arbeidsvoorwaarden, arbeidsveiligheid en ontbrekende documenten.
Hetzelfde geldt wanneer een ingehuurde uitvoerder zonder voorafgaande toestemming iemand anders meeneemt om op de klus te werken. Het meenemen van een extra persoon is niet automatisch verboden, maar zodra die persoon werkzaamheden uitvoert, moet duidelijk zijn wie de werkgever of opdrachtgever is. De persoon moet correct zijn aangemeld of als echte zelfstandige werken, over de vereiste verzekering beschikken en — wanneer van toepassing — onder de bouwbevoegdheid en contractuele afspraken vallen. Zonder die controle kan ook dit zwartwerk zijn.
Voor de opdrachtgever is dit echter geen reden om het te negeren. Bij gedetacheerde werknemers moet de buitenlandse werkgever de detachering vooraf bij de ACT melden. 4 Een A1-document kan alleen de toepasselijke sociale zekerheidswetgeving aantonen; het maakt niet automatisch niet-aangegeven arbeid legaal. 5 Ook moet iedere werknemer recht hebben op de toepasselijke Portugese arbeidsvoorwaarden. 5
Wanneer je rechtstreeks een buitenlandse aannemer opdracht geeft en bewust personeel zonder correcte documenten laat werken, kan dat je positie ernstig verslechteren. Bij bepaalde onderaannemings- en detachering situaties kan de opdrachtgever bovendien hoofdelijk aansprakelijk worden voor bepaalde arbeidsrechten of boetes. 7 8 De precieze aansprakelijkheid hangt af van je rol, de contractketen en de ernst van de overtreding.
Praktisch: laat geen nieuwe werknemers op je bouwplaats beginnen zolang hun identiteit, werkgever, verzekeringsdekking en — bij detachering — ACT-melding en A1-status niet zijn gecontroleerd. Bewaar kopieën van de contracten, facturen, verzekeringsverklaringen, IMPIC-documenten en namen van onderaannemers. Als je tijdens het werk aanwijzingen krijgt van zwartwerk of onveilige arbeid, stop de werkzaamheden op een veilige manier en vraag advies aan ACT, IMPIC of een Portugese advocaat. Lees ook ons artikel Zwartwerk melden in Portugal. Een melding bij ACT kan ook door iemand anders dan de betrokken werknemer worden gedaan en kan anoniem worden ingediend. 9
Conclusie
Je kunt in Portugal onder voorwaarden een buitenlands geregistreerd bouwbedrijf inschakelen. Controleer dan vooraf de juiste IMPIC-bevoegdheid, de verzekeringen, de facturatie en — als het bedrijf eigen werknemers meeneemt — de detachering en sociale zekerheid. Lees ook deel 1 over het inhuren van zwartwerkers in Portugal voor de bredere basisuitleg.
Laat een bedrijf niet beginnen voordat de documenten zijn gecontroleerd. Bij twijfel over de bouwbevoegdheid, btw, vergunningen of aansprakelijkheid is advies van IMPIC, een Portugese accountant of een Portugese advocaat verstandig.
Lees ook: Nieuwe IMT-regels: 7,5% betaald als niet-resident? Je kunt mogelijk een deel terugkrijgen — belangrijk als je een woning koopt in Portugal.
Redactionele toelichting en disclaimer: dit artikel beschrijft algemene regels en is geen persoonlijke mening, beschuldiging of oproep om iemand te controleren. Het is geen individueel juridisch, fiscaal of bouwtechnisch advies. Regels en procedures kunnen wijzigen. Laat je concrete opdracht controleren door een in Portugal bevoegde professional.
Officiële bronnen
Alle onderstaande bronnen zijn geraadpleegd op 9 oktober 2026.
- Diário da República — Lei n.º 41/2015, artikelen 4 en 28.
- IMPIC — Empresa estrangeira: acesso à atividade da construção.
- Lei n.º 98/2009 (arbeidsongevallen), artikelen 1 en 79 — Procuradoria-Geral Regional de Lisboa.
- gov.pt — Comunicar o destacamento de trabalhador para Portugal.
- Your Europe — Gedetacheerde werknemers.
- Código do Trabalho, artikelen 11 en 12 — Procuradoria-Geral Regional de Lisboa.
- Código do Trabalho, artikel 551 — Procuradoria-Geral Regional de Lisboa.
- Diário da República — Lei n.º 29/2017 (detachering), artikel 10.
- gov.pt — Fazer uma queixa à ACT.
Aanvullend: IMPIC – openbare registers.
Bronnen: Procuradoria-Geral Regional de Lisboa — Código do Trabalho, artigos 11.º e 12.º · Diário da República — Lei n.º 41/2015, de 3 de junho · IMPIC — Empresa estrangeira: acesso à atividade da construção · Procuradoria-Geral Regional de Lisboa — Lei n.º 98/2009 (acidentes de trabalho) · gov.pt — Comunicar o destacamento de trabalhador para Portugal · Your Europe (Europese Commissie) — Posting staff abroad · Procuradoria-Geral Regional de Lisboa — Código do Trabalho, artigo 551.º · gov.pt — Fazer uma queixa à Autoridade para as Condições do Trabalho (ACT)
✓ 24 feiten met bronnen bevestigd
Beschikbare controledatums: 9 oktober 2026
Van lezen naar regelen
Direct emigreren naar Portugal
Het boek met de complete landgids voor Portugal, als e-book, paperback of hardcover. Bij het boek krijg je de online gids en tools erbij.
Bij dit artikel gekoppelde onderwerpen
- Bouwen & Renoveren
- Verzekeringen & Contracten

GerardusKoetje.pt — Afbouw en klussen in Portugal
GerardusKoetje.pt is van de ondernemer achter DirectEmigreren. Afbouw en uiteenlopende klussen: stucwerk, schilderwerk, pladur, vloeren en tegelwerk. Iets anders nodig? Vraag Gerardus gerust. Vanuit Fundão, Centraal-Portugal, doorgaans binnen circa 100 km.
Gratis emigratie-checklist
Je persoonlijke, interactieve checklist: vink online af, je voortgang wordt bewaard.
Bekijk het volledige overzicht van emigreren naar Portugal.