Achtergrond en actualiteit — het volledige stappenplan staat in het boek over Spanje.
In Spanje werken voor een Nederlandse werkgever: waar ben je verzekerd?
Laatst bijgewerkt: 9 oktober 2026 · wijzigingslogboek
✓ 21 feiten gecontroleerd op 9 oktober 2026
Klik op een zin of icoontje voor uitleg en bronnen.
Markeringen uit. Via de icoontjes kun je uitleg en bronnen blijven bekijken.
Een Spaanse zorgverzekering afsluiten is niet de eerste vraag: eerst moet duidelijk zijn in welk land je sociaal verzekerd bent.
Bronnen gecontroleerd op 9 oktober 2026.
Een lid van een Facebookgroep voor Nederlanders in Spanje gaat in Spanje wonen en daar werken voor een Nederlands bedrijf. Haar vraag: kan ik dan een Spaanse zorgverzekering afsluiten, en waar moet ik op letten voor mijn man en onze zoons van 17 en 14? Een logische vraag, maar de volgorde is anders dan je zou denken. Of je toegang hebt tot de Spaanse publieke zorg, hangt niet af van een polis die je kiest. Het hangt af van de vraag in welk land jij sociaal verzekerd bent, en dat volgt uit Europese regels en uit wat je werkgever regelt. Een privéverzekering komt pas daarna in beeld.
Welk land krijgt je premies?
Volgens de Europese coördinatieregels val je altijd onder de socialezekerheidswetgeving van één land tegelijk. De basisregel is dat dit het land is waar je als werknemer of zelfstandige werkt. Waar het bedrijf is gevestigd of waar je loon vandaan komt, staat in die basisregel niet.
De SVB schrijft dat een werknemer die voor onbepaalde tijd buiten Nederland gaat werken, niet meer verzekerd is voor de Nederlandse sociale verzekeringen, maar in het land waar hij werkt. Voor iemand die naar Spanje verhuist en daar vanuit huis voor een Nederlandse werkgever werkt, wijst dat dus naar Spanje.
Werk je ook een deel van de tijd in Nederland, dan kan een andere regel gelden: oefen je minstens 25 procent van je activiteiten uit in het land waar je woont, dan val je onder de wetgeving van dat woonland. Ga je bijvoorbeeld elke week twee dagen naar kantoor in Nederland, dan is het dus niet vanzelfsprekend dat Spanje het werkland is. Bespreek dat werkpatroon met je werkgever voordat iemand aanneemt dat Spanje of Nederland bevoegd is, en leg vast wat er feitelijk is afgesproken.
Van lezen naar regelen
Direct emigreren naar Spanje
Het boek met de complete landgids voor Spanje, als e-book, paperback of hardcover. Bij het boek krijg je de online gids en tools erbij.
De A1-verklaring is voor tijdelijk werk, niet voor een verhuizing
Veel mensen denken dat een A1-verklaring het probleem oplost: je blijft dan toch gewoon in Nederland verzekerd? Dat geldt alleen voor detachering. Een detachering is volgens de SVB tijdelijk, meestal voor maximaal 24 maanden, en kan soms tot 5 jaar worden verlengd als het land waar je werkt daarmee instemt. Is er geen einddatum afgesproken, dan ben je niet meer in Nederland verzekerd voor de sociale verzekeringen, maar in het land waar je werkt.
Alleen in zo'n tijdelijke situatie is een A1-verklaring aan de orde: dat is het bewijs dat je in Nederland verzekerd blijft als je tijdelijk buiten Nederland werkt. De werkgever kan de verklaring voor een werknemer aanvragen, en de SVB raadt aan dat te doen voordat het werk in het buitenland begint.
Tijdens zo'n tijdelijke uitzending blijf je volgens de SVB ook in Nederland verzekerd voor ziektekosten. Ben je gedetacheerd, dan regel je je zorg dus via je Nederlandse verzekering en niet via de Spaanse Seguridad Social. Verhuis je met je gezin om voor onbepaalde tijd in Spanje te wonen en te werken, dan past dat niet bij detachering.
Wat je werkgever in Spanje moet regelen
Val je onder de Spaanse sociale zekerheid, dan heeft je Nederlandse werkgever een taak in Spanje. Een werkgever die voor het eerst werknemers in dienst neemt, moet zich vóór de start van de activiteit als werkgever inschrijven bij de Tesorería General de la Seguridad Social (TGSS). Voor een buitenlandse onderneming die in Spanje geen werkplek vestigt, vraagt de Seguridad Social onder meer de oprichtingsakte met een bewijs van inschrijving in het handelsregister en de benoeming van een wettelijk vertegenwoordiger met een adres in Spanje.
De aanmelding van de werknemer (alta) moet worden ingediend voordat je begint met werken, en niet eerder dan 60 kalenderdagen vóór de geplande startdatum. Doet de werkgever dat niet op tijd, dan kun je de aanmelding volgens hetzelfde artikel ook zelf rechtstreeks aanvragen, los van de aansprakelijkheid van de werkgever.
Dit is het punt waar het in de praktijk vaak vastloopt. Een werkgever die nog nooit iemand in Spanje in dienst had, heeft deze inschrijving nog niet. Vraag daarom niet alleen of je vanuit Spanje mag werken, maar ook hoe en wanneer je werkgever je aanmeldt. Wil of kan je werkgever dat niet, dan komen andere constructies in beeld, zoals een Spaanse payroll-partij of werken als autónomo. Die routes en hun kosten staan in het gidshoofdstuk over werken en ondernemen.
Zorg voor jou én je gezin via de afiliación
Ben je eenmaal als werknemer aangemeld, dan volgt de toegang tot de Spaanse publieke zorg uit die aanmelding. Voor werknemers en zelfstandigen erkent het Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS) het recht op zorg ambtshalve, zonder dat je daarvoor een aanvraag hoeft in te dienen.
Je gezin gaat niet automatisch mee. Als titular kun je je echtgenoot of geregistreerd partner en je kinderen jonger dan 26 jaar laten opnemen als beneficiario. Voor die nieuwe begunstigden dien je wel zelf een aanvraag in. Voor kinderen jonger dan 14 jaar mag je het identiteitsnummer op elk moment doorgeven; vanaf hun 14e is dat gegeven verplicht.
Is je partner zelf al titular, dan loopt een opname als begunstigde via die partner: die dient dan de aanvraag in. Gaat je man in Spanje ook werken, dan krijgt hij via zijn eigen aanmelding een eigen recht en hoeft hij niet via jou te lopen.
Je Nederlandse polis stopt intussen niet als vrije keuze. Ga je buiten Nederland werken, dan ben je volgens de SVB meestal niet meer verzekerd voor de Wlz en kun je geen Nederlandse zorgverzekering meer aanhouden. Zeg die verzekering dus op in overleg met je verzekeraar, op het moment dat de Spaanse dekking ingaat, zodat je geen gat laat vallen en ook niet dubbel betaalt.
Een fictief voorbeeld: Sanne en haar gezin
Neem het fictieve voorbeeld van Sanne. Zij werkt in vaste dienst voor een bedrijf in Utrecht en mag vanaf 1 maart volledig vanuit Spanje werken, zonder einddatum. Haar partner Joost werkt voorlopig niet; hun zoons zijn 17 en 14. Ze werkt niet meer in Nederland.
↔ Veeg binnen de tabel om alle kolommen te lezen.
| Moment | Wat gebeurt er? |
|---|---|
| Januari | Sanne bespreekt met haar werkgever dat zij onder de Spaanse sociale zekerheid valt. Een A1-verklaring past niet: er is geen einddatum. |
| Februari | De werkgever schrijft zich in bij de TGSS, met een vertegenwoordiger in Spanje, of kiest een Spaanse payroll-partij. |
| Uiterlijk 28 februari | De werkgever dient de alta voor Sanne in, met 1 maart als startdatum. |
| Maart | Sanne vraagt opname aan van Joost en beide zoons als beneficiario. Voor de zoon van 14 is het identiteitsnummer nu verplicht. |
| Maart | De Nederlandse zorgverzekeringen worden opgezegd per de dag waarop de Spaanse dekking loopt. |
Dit voorbeeld berust op de genoemde aannames. Werkt Sanne een deel van de week in Nederland, of is het verblijf tijdelijk, dan kan de uitkomst anders zijn.
En de privéverzekering?
Een Spaanse privéverzekering afsluiten kan altijd, maar het vervangt de verplichte Spaanse sociale verzekering niet als je in Spanje werkt. Er zijn wel situaties waarin zo'n polis zinvol is. Bijvoorbeeld als je al in Spanje woont, maar je aanmelding nog niet rond is. Of als je ook zorg wilt die buiten het publieke pakket valt. Of als je sneller toegang wilt dan via de publieke zorg. Welke zorg buiten het publieke pakket valt en waar je op let bij wachttijden en uitsluitingen, staat in het gidshoofdstuk over zorgverzekeringen.
Denk ook aan belasting, want dat is een aparte vraag naast de sociale zekerheid. Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje bepaalt dat loon van een inwoner van een van beide landen alleen in dat woonland belastbaar is, tenzij het werk in het andere land wordt uitgeoefend. Woon en werk je in Spanje, dan is Spanje voor dat loon dus het heffingsland. Voor dagen waarop je fysiek in Nederland werkt, mag Nederland heffen, tenzij aan alle drie voorwaarden van de uitzondering is voldaan: maximaal 183 dagen verblijf in het belastingjaar, een werkgever die geen inwoner van Nederland is en loon dat niet ten laste komt van een vaste inrichting in Nederland. Met een Nederlandse werkgever is aan die tweede voorwaarde niet voldaan. Laat je werkgever daarom ook de loonbelasting op de juiste manier inrichten.
Wat je nu kunt doen
Leg eerst je werkpatroon vast: werk je uitsluitend in Spanje of ook regelmatig in Nederland, en voor bepaalde of onbepaalde tijd? Daarmee bepaal je of het om detachering gaat of om Spaanse verzekering.
Vraag je werkgever vervolgens schriftelijk hoe en wanneer je bij de Seguridad Social wordt aangemeld, en wie de Spaanse loonadministratie doet. Zorg dat je zelf je Spaanse socialezekerheidsnummer en een bevestiging van je alta krijgt.
Vraag direct na je aanmelding de opname van je partner en kinderen als beneficiario aan, met de identiteitsnummers van kinderen vanaf 14 jaar. Zeg je Nederlandse zorgverzekering pas op als de Spaanse dekking vaststaat, en overbrug een eventueel gat met een tijdelijke privépolis.
Verder lezen in de gids
Werken & ondernemen: de drie routes om voor een Nederlands bedrijf vanuit Spanje te werken, inclusief autónomo en employer of record.
Sociale zekerheid: hoe je socialezekerheidsnummer werkt en wat de Seguridad Social dekt.
Zorgverzekering: het Spaanse zorgstelsel, de routes naar publieke zorg en waar je op let bij een privéverzekering.
Reikwijdte en broncontrole: de genoemde regels en officiële toelichtingen zijn geraadpleegd op 9 oktober 2026. Het voorbeeld is fictief en berust op de vermelde aannames. Dit artikel gaat over een werknemer die in Spanje woont en werkt voor een Nederlandse werkgever binnen de EU-regels. Het bepaalt niet je individuele verzekeringspositie en berekent geen premies of belasting. Bij twijfel over het toepasselijke land kun je de SVB om een beoordeling vragen.
Bronnen: Belastingverdrag Nederland–Spanje — artikel 16 · Europese Commissie — Welke regels zijn van toepassing op u? · SVB — Bekijk of u verzekerd blijft in Nederland · SVB — Wat is internationale detachering · SVB — Wat is een A1-verklaring · Seguridad Social — Inscripción del empresario: forma y plazos · BOE — Real Decreto 84/1996, artikel 32 · INSS — Solicitud de prestación de asistencia sanitaria, instrucciones · SVB — Veelgestelde vragen over de Wlz
✓ 21 feiten met bronnen bevestigd
Beschikbare controledatums: 9 oktober 2026
Van lezen naar regelen
Direct emigreren naar Spanje
Het boek met de complete landgids voor Spanje, als e-book, paperback of hardcover. Bij het boek krijg je de online gids en tools erbij.
Bij dit artikel gekoppelde onderwerpen
- Zorgverzekering
- Werken & ondernemen
- Sociale zekerheid
Gratis emigratie-checklist
Je persoonlijke, interactieve checklist: vink online af, je voortgang wordt bewaard.
Bekijk het volledige overzicht van emigreren naar Spanje.