Rob(45)

Vijftien jaar was ik beeldend kunstenaar in Amsterdam. Ik had een atelier in de Broedplaats NDSM, exposeerde regelmatig en verdiende net genoeg om rond te komen. Maar toen de huren stegen en de broedplaatsen één voor één sloten, werd het onhoudbaar. Een bevriende Gentse kunstenaar vertelde me over het Vlaamse kunstenaarstatuut en de betaalbare ateliers in Gent.

Het Vlaamse kunstenaarstatuut (nu "werkenden in de kunsten") is een regeling die niet bestaat in Nederland. Als je kunt aantonen dat je actief kunstenaar bent — via exposities, publicaties, opdrachten — kun je aanspraak maken op een soort basisinkomen via de RVA (Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening). Het is geen vetpot, maar het geeft een vangnet dat in Nederland volledig ontbreekt voor ZZP-kunstenaars.

Ik vond een atelier in DOK, een creatieve hotspot aan het water in Gent-centrum. De huur is €400 per maand voor 60 vierkante meter — in Amsterdam betaalde ik €900 voor 30 vierkante meter. Mijn woning is een appartement in de Brugse Poort, een multiculturele wijk die snel opkomt: €700 per maand voor twee kamers. Totaal betaal ik €1.100 voor wonen en werken — in Amsterdam was dat €2.200.

De Gentse kunstscene is verrassend sterk. Het SMAK (Stedelijk Museum voor Actuele Kunst) is een van de beste musea voor hedendaagse kunst in Europa. Daarnaast zijn er tientallen galeries, kunstenaarsinitiatieven en een jaarlijkse Gentse Feesten waar kunst en cultuur centraal staan. De scene is toegankelijker dan in Amsterdam — minder commercieel, meer experimenteel.

Administratief moest ik me als zelfstandig kunstenaar inschrijven bij een ondernemingsloket (ik koos Acerta), een KBO-nummer en BTW-nummer aanvragen, en me aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. De sociale bijdragen als zelfstandige zijn hoger dan in Nederland (circa €800 per kwartaal in het eerste jaar), maar je bouwt er pensioenrechten en ziekte-uitkering mee op.

Mijn tip voor Nederlandse kunstenaars: onderzoek het Vlaamse kunstenaarstatuut voordat je verhuist. Het kan het verschil maken tussen overleven en bloeien. En Gent is de perfecte stad voor creatieven: betaalbaar, cultureel rijk en met een gemeenschap die kunst waardeert. Ik heb hier meer verkocht dan in mijn laatste vijf jaar in Amsterdam.