Pieter(45)

Vijftien jaar werkte ik als ingenieur bij ASML in Eindhoven, gespecialiseerd in mechatronica. Het was geweldig werk, maar ik wilde altijd al in de auto-industrie. Toen een headhunter me benaderde voor een positie bij Porsche in Stuttgart-Zuffenhausen, greep ik de kans. De automotive sector in Baden-Württemberg is immens: Mercedes-Benz, Porsche, Bosch, ZF — het is een cluster van wereldklasse.

De verhuizing was goed georganiseerd door Porsche. Ze boden een Relocation-pakket aan: hulp bij de Anmeldung, een makelaar voor de Wohnungssuche, en zelfs een Willkommenspaket met informatie over Stuttgart. Dat is gebruikelijk bij grote Duitse werkgevers — ze weten dat buitenlandse werknemers hulp nodig hebben met de bureaucratie. De Anmeldung, Steuer-ID en Krankenkasse waren binnen twee weken geregeld.

Stuttgart is duur — na München de duurste stad in Duitsland. Mijn driekamerappartement in Stuttgart-West kost €1.500 Warmmiete. De stad ligt in een dal, omringd door wijngaarden en heuvels, wat prachtig is maar ook betekent dat de luchtkwaliteit soms te wensen overlaat. Het openbaar vervoer is prima dankzij de S-Bahn en Stadtbahn, maar veel Stuttgarters rijden auto — het is tenslotte de autostad bij uitstek.

Bij Porsche ontdekte ik de Duitse werkcultuur in de industrie. De Betriebsrat (ondernemingsraad) is veel machtiger dan in Nederland. Ze hebben echte inspraak bij beslissingen over werktijden, ontslagen en arbeidsomstandigheden. De IG Metall vakbond onderhandelt jaarlijks over de Tarifvertrag (cao), en de salarissen in de metaal- en elektroindustrie zijn uitstekend. Met mijn ervaring verdien ik €85.000 plus een bonus van 10-15%, en ik heb 30 vakantiedagen plus Gleitzeitkonto (flexibele uren).

De Schwäbische mentaliteit is anders dan ik gewend was. Zwaben zijn zuinig — "Schaffe, schaffe, Häusle baue" (werken, werken, huisje bouwen) is geen grap. In de kantine wordt niet over geld gepraat, maar iedereen spaart als een bezetene. De Kehrwoche — de wekelijkse schoonmaakbeurt van het trappenhuis, verplicht voor alle bewoners — was een cultuurschok. Elke week controleer je het rooster en veeg je de trap. Doe je het niet, dan spreken de buren je er zeker op aan.

Na twee jaar voel ik me thuis in Stuttgart. De natuur rond de stad is prachtig — de Schwäbische Alb, het Zwarte Woud, de Bodensee. In de weekenden fietsen we door de wijngaarden of bezoeken we een Weinfest. Mijn zoon van twaalf zit op het Gymnasium en spreekt inmiddels vloeiend Duits met een Schwäbisch accent. Het enige dat ik mis: de Nederlandse directheid. Zwaben zijn beleefd maar gesloten — het kost tijd om echte vriendschappen te sluiten.