Ingrid(48)

Na mijn scheiding woonde ik met mijn twee dochters (6 en 9) in een huurhuis in Heerlen. De huur was €950 voor een krappe driekamerwoning. Met mijn parttime salaris als administratief medewerker en de kinderbijslag kwam ik net rond, maar sparen was onmogelijk. Mijn zus woonde al in Kleve en overtuigde me om over de grens te kijken. Het bleek een levensveranderende beslissing.

In Kleve vond ik een ruime Dreizimmerwohnung voor €650 Warmmiete — €300 minder dan in Heerlen, en twee keer zo groot. Het Kindergeld was een enorme meevaller: €250 per kind per maand, ongeacht je inkomen. Met twee kinderen is dat €500 per maand — in Nederland kreeg ik €260 kinderbijslag per kwartaal. Daarnaast kwam ik in aanmerking voor het Kinderzuschlag, een extra toeslag van maximaal €292 per kind per maand voor gezinnen met een laag inkomen.

De kinderopvang in Duitsland was een openbaring. Mijn jongste ging naar de Kita (Kindertagesstätte) — de kosten worden inkomensafhankelijk berekend. Met mijn inkomen betaalde ik €85 per maand voor fulltime opvang, inclusief warme lunch. In Heerlen betaalde ik, zelfs met kinderopvangtoeslag, €400 per maand. Het verschil is astronomisch. De Kita-uren zijn ook ruimer: van 7:30 tot 16:30, perfect voor werkende ouders.

De Anmeldung en papierwerk als alleenstaande ouder hadden extra stappen. Ik moest bij de Jugendamt het Sorgerecht (gezag) laten vastleggen — in Duitsland is bij ongehuwde ouders de moeder automatisch de enige gezaghebbende, tenzij je anders afspreekt. Vervolgens vroeg ik Unterhaltsvorschuss aan bij de Jugendamt — een voorschot op alimentatie als de vader niet betaalt. Dat is maximaal €230 per kind per maand en wordt door de overheid verstrekt. In Nederland bestond zo'n regeling niet.

Het vinden van werk was makkelijker dan verwacht. Via de Agentur für Arbeit — het Duitse UWV — werd ik gekoppeld aan vacatures. Mijn Nederlandse administratieve ervaring werd gewaardeerd, maar ik moest wel een Sprachkurs Deutsch (taalcursus) volgen via de VHS. Na drie maanden vond ik een fulltimebaan bij een belastingadviesbureau in Kleve. Het salaris is €2.800 bruto — meer dan mijn parttime baan in Heerlen — en met het Kindergeld, Kinderzuschlag en lagere huur heb ik voor het eerst in jaren financiële ruimte.

Mijn dochters zijn gelukkig in Kleve. De oudste zit op het Gymnasium en heeft een beste vriendin uit Emmerich. De jongste zit op de Grundschule en zingt Duitse liedjes in huis. Ze spreken inmiddels beter Duits dan ik. Het sociale vangnet in Duitsland is voor alleenstaande ouders aanzienlijk beter dan in Nederland: Kindergeld, Kinderzuschlag, Unterhaltsvorschuss, betaalbare Kita — het maakt het verschil tussen overleven en leven. Mijn enige advies: durf de stap te zetten.