Nienke(27)

Na mijn master mariene biologie aan de RUG Groningen was het zoeken naar een promotieplaats in Nederland frustrerend. De financiering was onzeker, de plekken schaars. Toen ik een vacature zag bij het GEOMAR Helmholtz-Zentrum für Ozeanforschung in Kiel — een van de wereldtop-instituten voor marien onderzoek — solliciteerde ik direct. Na een Skype-interview en een presentatie in Kiel kreeg ik de positie, met een TV-L E13-contract voor drie jaar.

De TV-L (Tarifvertrag für den öffentlichen Dienst der Länder) is de cao voor medewerkers in de publieke sector. Als promovendus op E13-niveau (65%) verdien ik €2.300 bruto per maand. Dat klinkt bescheiden, maar in Kiel is het leven goedkoop: mijn tweekamerappartement in Gaarden kost €480 warm. Bovendien bouw ik pensioen op via de VBL (Versorgungsanstalt des Bundes und der Länder) — iets wat veel Nederlandse promovendi niet hebben.

De Anmeldung in Kiel was ongecompliceerd. Het Bürgeramt had nauwelijks wachttijd — een verademing na de horrorverhalen uit Berlijn. De Steuer-ID kwam binnen twee weken. Als werknemer werd ik automatisch aangemeld bij de Krankenkasse — ik koos de TK. De premie wordt gedeeld met het GEOMAR als werkgever. De hele registratie was binnen een week afgerond.

Het wetenschappelijke werken bij GEOMAR is uitstekend. De faciliteiten zijn indrukwekkend: eigen onderzoeksschepen, laboratoria en een samenwerking met de Christian-Albrechts-Universität. Mijn Doktormutter (promotor) is een autoriteit in haar veld en geeft me de vrijheid om mijn eigen onderzoek te sturen. De academische cultuur is formeler dan in Groningen — ik spreek mijn promotor aan met "Frau Professorin" — maar de inhoudelijke discussies zijn scherp en stimulerend.

Kiel is een verrassing. De stad is niet groot en niet bekend, maar de ligging aan de Kieler Förde is prachtig. In de zomer zijn de stranden vol, de Kieler Woche (het grootste zeilfestival ter wereld) is een mega-event, en de Holtenauer Straße heeft gezellige cafés en restaurants. De universiteit geeft de stad een jong en internationaal karakter. Met het Semesterticket reis ik gratis door heel Schleswig-Holstein.

Mijn plan is om na mijn promotie in Duitsland te blijven. De postdoc-mogelijkheden bij het GEOMAR en andere Helmholtz-centra zijn goed, en de onderzoeksfinanciering via de DFG is stabieler dan de Nederlandse NWO. Het Wissenschaftszeitvertragsgesetz (WissZeitVG) — de wet die tijdelijke contracten in de wetenschap regelt — is controversieel maar biedt tenminste een kader. Mijn advies aan jonge wetenschappers: Duitsland biedt kansen die je in Nederland niet vindt. De bureaucratie is zwaarder, maar de onderzoeksinfrastructuur is van wereldklasse.